Zioła w kuchni włoskiej odgrywają bardzo ważną rolę. Bez nich ta kuchnia nie byłaby tak wspaniała. Hodowane są w doniczkach, ogródkach lub na balkonie. Nadają smak każdej potrawie. Wśród ziół popularnie stosowanych we Włoszech największą rolę odgrywają: bazylia, oregano a także melisa, mięta, rozmaryn, szałwia i wiele innych.
Właściwości bazylii
BAZYLIA (Ocimum basilicum)– królowa włoskiej kuchni
Pochodzi z Azji Południowej i krajów basenu Morza Śródziemnego.
Ma podłużne, jajowate i ząbkowane liście. Cała roślina wydziela bardzo miłą, korzenną woń. Zarówno liście jak i całe ziele bazylii zawiera liczne związki, które korzystnie wpływają na organizm. Szczególne znaczenie mają olejki eteryczne, a wśród nich kamfora, linalol, chawikol, eugenol, cyneol a także garbniki, witamina P (czyli rutyna), prowitamina A, flawonoidy, saponiny, sole mineralne (miedź, cynk, żelazo, kobalt i mangan).
Bazylia korzystnie wpływa na przebieg procesów trawiennych, ułatwia i przyspiesza przyswajanie składników pokarmowych, przeciwdziała wzdęciom, działa rozkurczowo w obrębie przewodu pokarmowego, nieznacznie zmaga wydzielanie soków żołądkowych. Poza tym działa przeciwkaszlowo, lekko uspokajająco, wiatropędnie i bakteriobójczo.
Ma również działanie wzmacniające, przeciwzapalne, ściągające, przeciwbólowe, pobudzające.
Bazylie można uprawiać w domu
Jest rośliną, którą można uprawiać zarówno na parapecie okiennym jak i na balkonie. Lubi ciepło i dużo światła.
Najlepiej jest wykorzystywać świeże liście bazylii, które są bardzo bogate w witaminy i enzymy niezbędne do prawidłowego funkcjonowania naszych organizmów. Można je dodawać do surówek i sałatek warzywnych. Natomiast suszone ziele lepiej nadaje się do potraw na gorąco. Dzięki korzennemu zapachowi bazylia uszlachetnia wiele potraw: pieczeń wieprzową i baranią, ryby, potrawy z koniny, flaki, gulasz, a także zupy – kartoflankę, krupnik, fasolową, grochową, kapuśniak, pomidorową, fasolową, grzybową. Niektórzy dodają bazylię do rosołu.
Bazylia to podstawa włoskiej kuchnii
Bazylia to niezastąpiona przyprawa do pizzy, spaghetti, potraw z pomidorów, kapusty, fasoli, grochu, bobu i soi. Dzięki bazylii wszelkie marynaty (z ogórków, dyni czy gruszek) zyskują niepowtarzalny aromat. Często dodaje się ją do pasztetów i kiełbas, kotletów wieprzowych, cielęcych, baranich, do potraw z podrobów, twarogu, omletów, a nawet (w niewielkich ilościach) do jajecznicy. Kilka świeżych liści bazylii włożonych do butelki dziesięcioprocentowego octu nadaje mu przyjemny aromat.
Można ją również użyć do przyprawiania majonezu, past twarogowych i masła, a także dodać w niewielkich ilościach do kotletów mielonych oraz tłustych, zawiesistych sosów.
Bazylia wykorzystywana jest nie tylko w kuchni. Szczególne miejsce zajmuje w medycynie, gdzie pomaga na przykład w walce z bólem i obrzękiem stawów. Jest pomocna w walce ze stresem (szczególnie olejki na bazie bazylii) a żucie liści bazylii pomaga zwalczać zły nastrój. Oprócz tego pomaga przy problemach z widzeniem dzięki dużej zawartości witaminy A, jest jednym ze składników syropów na kaszel, oczyszcza oskrzela z zalegających płynów, wzmacnia organizm podczas kąpieli, walczy skutecznie z wzdęciami, przywraca równowagę trawienną, oczyszcza nerki.
Napar z bazylii przygotowuje się zalewając wrzątkiem łyżkę suszonej bazylii i pozostawia na kilka minut. Pije się ją po ostygnięciu. Innymi sposobami użycia bazylii są: okłady, tabletki, żucie liści, kompresy, olejki, pasty.
Mimo tak wielu korzyści płynących ze spożywania bazylii, należy jednak pamiętać, że nie zaleca się spożywania bazylii i jej olejków kobietom w ciąży, małym dzieciom, osobom z chorą wątrobą.
Oprócz właściwości smakowych i zdrowotnych bazylia ma moc odstraszania owadów, które nie lubią jej zapachu. Dlatego dobrze jest ustawić doniczki z bazylią na balkonie.
Oregano to naturalny antybiotyk
Zwane również dzikim majerankiem czy lebiodką znane było już w starożytności.
Kojarzy się głównie z pizzą i spaghetti. Ma delikatny, korzenny zapach i gorzkawy smak. Dodawane jest do dań z pomidorami, mięsem lub rybami a także do sałatek, szczególnie z fasolą, bakłażanem, grochem i sałatą. Służy do przyprawiania serów, ryb, sosów i zup.
Oregano rozwija się najlepiej w miejscach nasłonecznionych – im więcej światła słonecznego tym zapach liści jest silniejszy. Oregano lubi regularne podlewanie (jednak nie obficie) tak aby utrzymać wilgotną glebę. Liście najlepiej zrywać zanim zaczną kwitnąć kwiaty.
Właściwości lecznicze oregano
W Europie i Azji rośnie około 40 różnych odmian oregano, jednak właściwości lecznicze posiada jedynie kilka z nich. Pijąc odwar z wysuszonego ziela można poprawić swoje zdrowie i samopoczucie. W tym celu zalewamy łyżkę suszu wodą i doprowadzamy do wrzenia. Po 15 minutach odwar przecedzamy i pijemy pół szklanki kilka razy dziennie.
Bardzo popularny jest wyciąg z wybranych odmian oregano, który ma bardzo szerokie zastosowanie.
Wyciąg ten pomaga w walce z groźnymi infekcjami bakteryjnymi, wirusowymi i grzybiczymi. Zawiera silne przeciwutleniacze i zapobiega również niektórym rodzajom nowotworów. Ma właściwości odmładzające.
Już nasi przodkowie wykorzystywali pewne odmiany oregano do walki ze schorzeniami układu oddechowego, między innymi przy zapaleniu płuc, jak również w problemach z sercem. Wyciąg z oregano wykorzystywano do pielęgnacji skóry oraz do konserwowania żywności.
Już dawno temu mówiło się o oregano jako o naturalnym antybiotyku. Było lekarstwem na hemoroidy, biegunkę, wymioty, żółtaczkę, łuszczycę i grzybicę. Pomagało przy guzach macicy i infekcjach pęcherza. W zielnikach z XVII w. była mowa o pomocy w astmie, infekcjach kobiecych narządów płciowych i problemach z wątrobą.
Współczesne badania potwierdziły lecznicze właściwości oregano. Potwierdzono, że wyciąg z tego ziela jest skuteczny w walce z infekcjami i wściekliźnie.
Odkryto, że w całej roślinie znajdują się garbniki, gorycze, flawonoidy (działające przeciwzapalnie i bakteriobójczo) a także sole mineralne ( w tym: wapń, żelazo, magnez, a także cynk, miedź i potas), witamina C, beta karoten (prowitamina A), witaminy z grupy B (zwłaszcza B1 i B2) i witamina K, która wzmacnia odporność organizmu zatem oregano to także skarbnica minerałów.
